Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji
w Zamościu

ul. Akademicka 4, 22-400 Zamość
email: poczta@wszia.edu.pl    spis telefonów »
Informacja: Wykorzystanie ciasteczek na stronach w domenie wszia.edu.pl więcej »
ENG UA
Wirtualna Uczelnia WSZiA
Wirtualna Uczelnia
Portal
Portal Informa- cyjno - Edukacyjny
Poczta
Poczta
WSZiA
OPAC
Katalog
OPAC
e-Kursy WBT
e-Kursy
WBT
Blackboard
Blackboard
DL
WSZiA na Facebook
WSZiA
Facebook
WSZiA na YouTube
Filmy
YouTube
Informator rekrutacyjny Studia podyplomowe Kursy i szkolenia Przetargi Media o nas Biuro Karier Kontakt

Metodologia badań nastrojów gospodarczych w województwie lubelskim

Badanie nastrojów gospodarczych (business tendency surveys) nazywane również badaniem opinii gospodarczej (biznesowej) lub badaniem klimatu gospodarczego (biznesowego) polega na wnioskowaniu o aktywności gospodarczej na podstawie wyników ankietyzacji kierowników przedsiębiorstw na temat bieżącej sytuacji ich firm oraz ich planów i oczekiwań na najbliższą przyszłość.
w porównaniu z tradycyjnym podejściem, które zazwyczaj dotyczy tylko jednego rodzaju zmiennych, czy jednego aspektu działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, badanie nastrojów umożliwia zebranie szerokiego spektrum informacji zapewniających kompleksową analizę całej gospodarki lub jej wybranego sektora.

Doświadczenia krajów OECD pokazują, że badania tego typu zapewniają informacje, które mogą być bardzo przydatne zarówno dla samych respondentów jak i decydentów oraz analityków gospodarczych. Chociaż badania te nie dostarczają precyzyjnej informacji dotyczącej wielkości produkcji, sprzedaży, inwestycji oraz zatrudnienia mogą być narzędziem prognozowania zmian tych agregatów, dlatego też szczególnie użyteczne do analizy cykli koniunkturalnych.

Badania nastrojów gospodarczych prowadzone są w celu uzyskania jakościowych informacji wykorzystywanych do monitorowania bieżącej sytuacji gospodarczej i prognozowania krótkookresowego. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że informacje pochodzące z tych badań są szczególnie użyteczne do prognozowania punktów zwrotnych cykli koniunkturalnych.
Informacje zbierane podczas badań nastrojów gospodarczych nazywane są jakościowymi, ponieważ respondenci proszeni są o podanie raczej oceny jakościowej niż wartości danej zmiennej. Respondentowi jest zazwyczaj łatwiej podać informację jakościową, niż informację ilościową, ponieważ ta pierwsza nie wymaga od niego (kierownik jednostki) dokładnego sprawdzenia sprawozdań i  bilansów firmy. w konsekwencji ankiety mogą być bardzo szybko przeprowadzone a ich wyniki publikowane znacznie szybciej niż wyniki tradycyjnych badań statystycznych. I to jest jedną z głównych zalet badań jakościowych.

Głównym odbiorcą badań nastrojów gospodarczych są sami respondenci. Zagregowane i pogrupowane dane dają im informacje o kondycji własnego sektora widzianej przez konkurentów, jak również informacje o bieżącej i przewidywanej sytuacji dostawców i odbiorców. Również analitycy ekonomiczni chętnie korzystają z wyników badań, jako, że informacje są uzyskiwane bardzo szybko i mogą stanowić zmienne wyprzedzające (ostrzegawcze) zmiany zagregowanych wskaźników aktywności gospodarczej.

w projekcie "System przeciwdziałania bezrobociu na obszarach słabo zurbanizowanych" prowadzone będą badania nastrojów gospodarczych małych i  średnich przedsiębiorstw w województwach lubelskim i podkarpackim. Otrzymane podczas ankietyzacji dane będą przetwarzane tak aby otrzymać kwartalne diagnostyczne i prognostyczne barometry nastrojów gospodarczych małych i  średnich przedsiębiorstw – odrębne dla każdego województwa.

Otrzymane barometry oprócz informowania o obecnej i prognozowanej koniunkturze gospodarczej w obu województwach służyć będą jako zmienne objaśniające modeli prognozowania podstawowych kategorii makroekonomicznych w tym zwłaszcza sytuacji na rynku pracy jak również modeli zagrożenia upadłością w  obu województwach.

Historia badań nastrojów gospodarczych

Badania nastrojów gospodarczych mają już stosunkowo długą tradycję. Już w drugiej połowie XIX w. w  oficjalnych statystykach niemieckich można znaleźć wyniki analiz gospodarczych prowadzonych w oparciu o ankiety. Regularne badania ankietowe producentów i  konsumentów rozpoczęto w USA w latach dwudziestych XX wieku, natomiast w  Republice Federalnej Niemiec, Francji i we Włoszech jako początek prowadzenia systematycznych analiz tego rodzaju przyjmuje się koniec lat czterdziestych i  początek pięćdziesiątych1. Do rozpowszechnienia metody oceny koniunktury gospodarczej w wyniku bezpośrednich badań ankietowych przyczyniły się w Europie zachodniej instytuty badawcze, wśród których najważniejszą rolę odegrały IFO - Institut fűr Wirtschuftsforschung w Monachium, Institut National de la Statistique et des Etudes Economiques (INSEE) w Paryżu oraz Instituto Nationale per lo Studio della Congiuntara (ISCO) w Rzymie.

W 1952 roku instytuty te stworzyły międzynarodową organizację do prowadzenia i pogłębiania badań ankietowych nad koniunkturą o nazwie Comité International pour l’Etude des mathodes Conjoncturelles (CIMCO). w roku 1960 CIMCO przemianowano na Centre for International Research on Economic Tendency Surveys (CIRET), którego sekretariat znajduje się w IFO w Monachium.

Ważne miejsce w upowszechnianiu badań nastrojów gospodarczych zajmuje także Dyrekcja Generalna Gospodarki i Finansów Komisji Europejskiej propagująca wdrażanie zharmonizowanego systemu badań (Directorate General for Economic and Financial Affairs)2. Wprowadzenie zharmonizowanego systemu badań umożliwiło porównywanie wyników badań w różnych krajach. Kolejnym etapem było przejście od badania wszystkich przedsiębiorstw do badań branżowych, w których pytania uwzględniają specyfikę branży. Rozpoczęto również badania regionalne.

Obecnie badania nastrojów gospodarczych prowadzone są w ponad pięćdziesięciu krajach w tym we wszystkich krajach członkowskich OECD oraz Unii Europejskiej.

Pomiary poziomu aktywności gospodarczej za pomocą testu koniunktury są bardzo popularne; prowadzone są w ponad czterdziestu krajach świata.

w Polsce pierwsze badania koniunktury gospodarczej z wykorzystaniem ankiet w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych prowadziła grupa pracowników Instytutu Ekonomii Politycznej Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.3 Jednak najszersze i mające obecnie najdłuższą historię badania aktywności gospodarczej metodą testu koniunktury prowadzi Główny Urząd Statystyczny. Od czerwca 1992 roku GUS prowadzi badania na podstawie dwóch ankiet: miesięcznej i  kwartalnej, którymi obejmuje około 2 tysięcy wybranych losowo, tworzących stały panel respondentów, jednostek4.

Badania Głównego Urzędu statystycznego nie posiadają jednak modułu regionalnego. Pierwsze systematyczne badania regionalne w końcu lat dziewięćdziesiątych wdrożył dla województwa pomorskiego Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową w Gdańsku. Od pierwszego kwartału 2001 roku, korzystając z metodologii IBnGR podobne badania rozpoczął Instytut Gospodarki Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie dla województwa podkarpackiego. Natomiast w drugim kwartale 2001 roku Instytut Gospodarki wraz z Wyższą Szkołą Zarządzania i Administracji w Zamościu wdrożył projekt pt. Barometr koniunktury gospodarczej województwa lubelskiego.

Procedury przetwarzania zebranych podczas ankietyzacji informacji

Podczas badań ankietowych zazwyczaj otrzymujemy na każde pytanie trzy możliwe odpowiedzi (x, y, z). Wyniki badania nastrojów stają się użyteczne gdy analizujemy je jako szeregi czasowe. Jednakże jednoczesna analiza zmian wszystkich trzech frakcji odpowiedzi jest niewygodna. Dlatego też trudność tę omija się poprzez transformację trzech frakcji w jedną liczbę. Dwie najbardziej znane metody transformacji to metoda sald  (sald netto) lub metoda indeksu dyfuzji. Czytaj dalej »

 

  • 1 R. Barczyk, Z. Kowalczyk, Metody badania koniunktury gospodarczej, PWN, Warszawa Poznań, 1993 str 151
  • 2 http://europa.et.int/comm/dgs/economy_finance/index_en.htm
  • 3 R. Barczyk, Z. Kowalczyk, Metody badania koniunktury gospodarczej, PWN, Warszawa-Poznań, 1993, s. 171
  • 4 Wyniki badań GUS publikuje w kwartalnych zeszytach zatytułowanych "Badania koniunktury"
TELC

partner ZUS Współpraca partnerska